Trận giao hữu đội tuyển Trung Quốc gặp Palestine cách đây không lâu, không ít người xem bóng hẳn còn ấn tượng sâu. Tỷ số 0-5 đủ để nhói. Đáng suy ngẫm hơn, Dabbagh, hạt nhân bên kia với hai bàn một kiến tạo, sau trận còn cố ý đăng tuyên bố xin lỗi bằng cả tiếng Trung và tiếng Anh. Anh nói cử chỉ ngón cái chỉ xuống lúc ăn mừng chỉ là thói quen cá nhân, không có ý không tôn trọng đội tuyển Trung Quốc, cổ động viên và nhân dân Trung Quốc; nếu thật sự gây xúc phạm, anh thành thật xin lỗi, và còn đặc biệt cảm ơn sự tiếp đón của phía Trung Quốc. Xem xong chuyện này, phản ứng đầu tiên của tôi không phải giận, cũng không phải bàn tha thứ hay không, chỉ thấy cả người khó tả một nỗi kỳ cục.

Người thắng lại xin lỗi người thua, bản thân việc này đã vô lý đến tận cùng. Trận ngày 2 tháng 10 trên sân bóng Long Hưng, Trùng Khánh, Palestine thắng trọn đội tuyển Trung Quốc 5-0, còn là lần đầu trong lịch sử đội họ thắng bên mình; sau trận thứ hạng FIFA cũng lập tức vượt lên. Dabbagh là người tỏa sáng nhất trận. Sau khi ghi bàn thứ ba ở bù giờ hiệp một, anh làm cử chỉ ấy. Nói trắng ra, đó là một chút khiêu khích nhỏ sau khi thắng đến phấn khích.

Chuyện kiểu này trên bất kỳ sân chuyên nghiệp nào cũng quá thường. Mỗi cuối tuần ở năm giải lớn đều có việc tương tự. Sau trận phóng viên hỏi một câu, cầu thủ buột miệng nói lúc đó cảm xúc dâng lên, ngày hôm sau chẳng ai nhắc nữa. Không ai chuyên đi ra một tuyên bố xuyên ngôn ngữ, càng không cần giải thích đi giải thích lại trước tất cả mọi người.

Dabbagh phải hạ mình làm việc này, căn bản không phải vì bản thân cử chỉ ấy nghiêm trọng đến mức nào. Là vì anh quá rõ: đội mà anh đang đối mặt, ngay cả sau khi bị xúc phạm cũng không đưa ra được một phản hồi cho ra hồn. Nghe thì nhói, nhưng đó chính là sự thật bày trên mặt bàn.

Bạn đếm trên đầu ngón tay mà hình dung cảnh này: cầu thủ đội khách được mời đến sân nhà mình đá giao hữu, thắng bạn năm bàn, làm một động tác ăn mừng, cuối cùng còn phải chủ động đứng ra đăng tuyên bố xin lỗi, miệng nào cũng là tôn trọng, cảm ơn chủ nhà đã tiếp đãi. Người thắng chỗ nào cũng dè dặt, bên thua thì im thin thít. Bức tranh này chói mắt hơn nhiều so với tỷ số 0-5.

Thú vị hơn là phản ứng của dư luận. Sau trận, tiếng nói nhiều nhất trên mạng không phải chửi Dabbagh vô lễ, mà là gần như một chiều nói "đội tuyển Trung Quốc xứng với cử chỉ ấy". Câu này độc hơn cái ngón cái chỉ xuống gấp trăm lần còn chưa hết. Một động tác cùng lắm chỉ chọc một nhát vào lòng cổ động viên đang xem tại chỗ. Ba chữ "xứng đáng" là nỗi thất vọng cả mấy thế hệ cổ động viên tích tụ mấy chục năm, một lúc đổ hết ra.

Lời xin lỗi của Dabbagh chỉ giải được tranh cãi do cử chỉ gây ra. Nỗi thất vọng khắc vào xương tủy ấy, anh không quản được, cũng căn bản không xin lỗi nổi. Có người nói Dabbagh là người biết phép, đến làm khách thì phải ra dáng khách. Câu ấy bản thân không sai, nhưng chính sự lịch sự biết điều này lại làm sự im lặng bên đội tuyển Trung Quốc càng khó coi.

Đối thủ còn biết khi có tranh cãi thì thu xếp thế nào, phải nói câu gì để xoa việc cho êm, giữ đủ thể diện cho bên kia. Bên thua thì sao? Từ huấn luyện viên đến cầu thủ, lật đi lật lại vẫn bộ quy trình chuẩn: tiếp nhận chỉ trích, về tổng kết cho tốt, trận sau đá cho tốt.

Tổng kết cái gì? Tổng kết vì sao bị một đội vừa mới vượt thứ hạng của mình đục hàng thủ thành cái rổ? Tổng kết vì sao mới 16 phút đã vỡ trận toàn tuyến, đến tiếng còi hết giờ vẫn không lấy lại được nhịp? Logic đáy của thể thao đối kháng vốn đã tàn khốc. Tôn trọng luôn là thứ giành được, không phải thứ ngồi chờ người khác ban cho.

Bạn không giữ được bóng, sút không vào, phòng ngự thủng chỗ nào cũng lỗ, đối thủ dựa vào đâu mà trên sân khách khí với bạn, nương tay với bạn? Dabbagh giá trị 1,8 triệu euro, từng đá giải Bồ Đào Nha, giải Scotland và giải Bỉ, năng lực cá nhân vốn đã nhỉnh hơn một bậc so với các cầu thủ hàng thủ của đội tuyển Trung Quốc. Anh làm cử chỉ ấy, có thể thật sự không nghĩ đến chuyện hạ nhục ai. Nhưng chênh lệch thực lực nằm đó: có làm cử chỉ ấy hay không, tỷ số 5-0 cũng không đổi.

Điều thật sự khiến người ta thấy phi lý, chưa bao giờ là việc Dabbagh đứng ra xin lỗi, mà là bên mình lại rơi vào cảnh cần đối thủ xin lỗi vì đã thắng mình năm bàn. Món sổ này tính kiểu nào cũng không xuôi. Ban tổ chức bỏ tiền mời đối thủ đến đá, người ta thắng năm bàn bằng thực lực, cầu thủ hạt nhân làm một động tác ăn mừng, sau trận còn phải hạ mình đăng tuyên bố xin lỗi. Người thắng hạ giọng xin lỗi, bên thua không nói một lời. Bức tranh này thành thật hơn bất kỳ tỷ số nào.

Tôi cũng thừa nhận lời xin lỗi của Dabbagh viết rất chừng mực, câu chữ không bắt bẻ được một lỗi, mức độ vừa phải cho rất đủ. Một cầu thủ đội khách xử lý vấn đề được như vậy đã là nể mặt lắm rồi. Nhưng chính sự nể mặt cho đủ ấy lại làm bên đội tuyển Trung Quốc càng thêm ngượng. Đối thủ còn biết nói câu xã giao để có bậc thang bước xuống, bên mình đến một phản hồi cho ra hồn cũng không đưa ra được.

Trận ấy cũng không phải hoàn toàn không có cơ hội. Đào Cường Long có một pha đối mặt bị thủ môn cản phá, Vương Thượng Nguyên và Lưu Dương mỗi người có một quả đá phạt đụng cột. Vài điểm sáng lẻ tẻ vẫn có. Nhưng chút lóe sáng nhỏ nhoi ấy căn bản không cứu được một trận đã vỡ từ phút 16. Cổ động viên trên khán đài ra về từng đợt một, tiếng hô càng lúc càng nhỏ, về sau đến bình luận viên cũng vô thức hạ giọng.

Khoảnh khắc ấy thật sự thành thật hơn cả tỷ số. Cổ động viên không phải sinh ra đã không yêu đội tuyển, không phải không muốn ủng hộ, mà là thật sự không tìm được một cái cớ để còn kiên trì ủng hộ tiếp. Nói đến đây, Dabbagh có xin lỗi hay không thật sự không còn quan trọng. Quan trọng là sau trận này, ngày càng nhiều cổ động viên giống tôi: sẽ không còn nổi giận vì một cử chỉ, cũng sẽ không còn dao động vì một câu xin lỗi.

Không phải chúng tôi trở nên lạnh lùng, mà là sự bình tĩnh mài ra từ hết lần thất vọng này đến lần thất vọng khác. Sự bình tĩnh ấy, thực ra còn khó chịu hơn cả cơn giận đập đồ chửi người. Một cử chỉ có thể lật trang bằng một câu xin lỗi. Một thất bại 0-5 thì không lật được. Cảnh người thắng xin lỗi, người thua im lặng, chói mắt gấp trăm lần so với cái ngón cái chỉ xuống của Dabbagh.

Ảnh

Ảnh

Ảnh